Χαρισιάδης: Ναὸς Ἐπικουρίου Ἀπόλλωνος

Δημήτρης Χαρισιάδης (Καβάλα, 15 Αὐγούστου 1911 - Ἀθήνα, 2 Ἀπριλίου 1993)

Μία ὁλόκληρη Ἑλλάδα μέσα στὶς φωτογραφίες του…

   Ἀφετηρία τῆς φωτογραφικῆς του πορεῖας ἀποτέλεσε τὸ ἀλβανικὸ μέτωπο (1940), ὅταν ὁ Χαρισιάδης ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικὸς καὶ ἐπίσημος φωτογράφος τοῦ στρατοῦ, ἀπαθανάτισε τὴ ζωὴ τῶν στρατιωτῶν καὶ τὴν ἐπέλαση τῆς ἑλληνικῆς στρατιᾶς στὴ Βόρεια Ἤπειρο. Μετακληθεῖς λόγῳ τῆς γλωσσομάθειάς του, στὴν Ἀθήνα, κατέγραψε τὶς δύσκολες συνθῆκες διαβίωσης κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Κατοχῆς. Ὡς ἀνταποκριτὴς τοῦ εὐρωπαϊκοῦ τύπου, φωτογράφησε τὰ «Δεκεμβριανὰ» καὶ τὸν Ἐμφύλιο. Μετὰ τὴν Ἀπελευθέρωση, τεκμηρίωσε φωτογραφικὰ τὴν ἄφιξη καὶ τὴ διανομὴ τῆς ἀμερικανικῆς βοήθειας πρὸς τὴ χώρα. Ἀργότερα, μὲ ἐντολὴ τοῦ Ὑπουργείου Ἀνασυγκρότησης κατέγραψε τὴν οἰκονομικὴ ἀνάκαμψη τῆς χώρας καὶ τὰ μεγάλα ἔργα.

Ἀλφειός καὶ Ἀρέθουσα...

Ἀπ’ τὰ ποταμίσια χείλη τοῦ Ἀλφειοῦ

ἀπ’ τὸν ἀσπρογάλανο κόρφο τῆς Ἀρέθουσας

κι’ ἀπ’ τοῦ Δία τὸ πέτρινο μάτι,

μέσ’ ἀπ ’τὰ πληγωμένα μάρμαρα

ποὺ φέγγει τοῦ Ἴωνα καὶ τοῦ Δωριέα ἡ ψυχή,

κι’ ἀπ ’τὰ κιονόκρανα

ποὺ δένει ὁ ἥλιος τὰ κουρασμένα του ἄλογα,

ἀπ’ τὰ πλεγμένα δάχτυλα τοῦ πεύκου καὶ τῆς δάφνης

ἐδῶ,

σὲ τούτη τὴν παρθενικὴ μῆτρα τῆς Ὀλυμπίας

ποὺ δὲν ἄλλαξε δὲ μολεύτηκε δὲ θὰ πεθάνῃ ποτέ,

ἐδῶ θὰ ξαναγεννηθῇ τὸ φῶς.

[Φῶς τῆς Ὀλυμπίας (τμῆμα), Τάκης Δόξας* (1913 – 1976)].

Nαὸς τοῦ Διὸς στοὺς ἀρχαίους Αἰζανούς.

     Ὁ Henri Paul, ὑιὸς τοῦ γνωστοῦ σὲ ὅλους μας φωτογράφου - περιηγητή Fred Boissonnas, συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν οἰκογενειακὸ φίλο καὶ συγγραφέα τοῦ λευκώματος La campagne de Macedoine, συνταγματάρχη Fernand Feyler, τὸν Μάϊο τοῦ 1921 ἐπιβιβάζεται στὸ Μπάρι μὲ κατεύθυνση τὸν Πειραιᾶ καὶ ἀπώτερη κατάληξη τὸ Μικρασιατικὸ Μέτωπο.

Ἐξαγνισμός...

Ἡ μελαγχολία ἒχει καθίσει ἀναπαυτικά 

στὶς καρδιὲς

σ`αὐτόν τὸν παράξενο μικρό μας κόσμο.

Μὲ τὴν ἀσφαλή κάλυψη τῆς ἀδιαφορίας

ξεχάσαμε

ἀγνοήσαμε

παραβιάσαμε

ὃλα τὰ ἀνθρώπινα στοιχεῖα

ποὺ φώλιαζαν στὰ σπλάχνα.

Ἡ ἀνθρωπιὰ ἒγινε στόχος

δύσκολα ἀναγνωρίσιμος

καὶ παραμένουν ἀπαρατήρητοι

οἱ ἐκτελεστὲς τῆς ἀθωότητας

''Δὲν πλήγωσα ποτὲ κανέναν ποὺ δὲν ἒπρεπε'', 

θὰ σοῦ ποῦν

καὶ ἒχουν τὴν ἐντύπωση πῶς εἶναι ἂτρωτοι·

καὶ ἒκαναν κανόνα τὴν ἐξοικείωση μὲ τὸ χάος·

τὸ χάος ποὺ ἒγινε 

δήλωση ὓπαρξης τοῦ κόσμου.

Καὶ περπατοῦσα μὲ τὸ κεφάλι σκυφτὸ

ζαλωμένη τὶς βαριὲς σκέψεις

καὶ ἂντεχα ἀδιαμαρτύρητα

ἀψηφῶντας

τὰ μουντὰ μυαλὰ ποὺ δέσποζαν.

Καὶ ὃταν ἀντίκρυσα

τὸ περίεργο ἀλισβερίσι

τῆς ἀδίστακτης δύναμης

ἒνιωσα τὸ μυαλὸ νὰ σαλεύῃ

καὶ τότε

ξέρασα τὴν πίκρα

ποὺ μὲ δηλητηρίαζαν

καὶ ἐξαγνίστηκα... 

Χλόη 

Ἡ φωτογραφία εἶναι ἀπὸ nationalgeographic

Στ' ἀλώνια...

Στ’ ἀλώνια (Γεώργιος Δροσίνης)

Τ’ ἁλώνια καλοσάρωτα καὶ ξεχορταριασμένα,

θὰ ξαπλωθοῦν οἱ θημωνιές, ξανθόμαλλες πλεξίδες.

Τὰ στάχυα τρίβει καὶ μασᾷ περνῶντας ἡ ροκὰνα,

πλατάνι τὸ σαγόνι της, τὰ δόντια της στουρνάρια.

Τὰ βόδια σέρνουν τὸ θεριὸ ζευγαρωτὰ δεμένα

Στὸ θεσσαλικὸ κάμπο...

Ἦταν ἡ ἐποχὴ ποὺ στὸν θεσσαλικὸ κάμπο ὁ λίβας χόρευε πάνω στὰ στάχυα. 

Οἱ ἄνθρωποι θέριζαν ἀκόμη μὲ τὰ δρεπάνια, 

οἱ γυναῖκες φοροῦσαν σφιχτᾷ τὰ μαντίλια στὰ κεφάλια τους

 καὶ κουβαλοῦσαν στὰ χέρια τὰ δεμάτια κρατῶντας τα ψηλᾷ. 

Ἀνάπαυλα...

Παλεύει ὁ λαὸς νὰ ὀρθοποδήσῃ, πάλι νὰ στήσῃ τὴ χώρα στὰ πόδια της. 

Δύσκολα χρόνια. 

Νωπὲς εἶναι ἀκόμη οἱ εἰκόνες παγκοσμίων πολέμων καὶ ἐμφυλίων, 

μὰ τὸ γαλάζιο τ’ οὐρανοῦ καὶ τῆς θάλασσας, 

ἡ ἀπαλὴ καμπύλη τῶν βουνῶν στὸ βάθος καὶ αὐτὲς οἱ μικρὲς 

μὰ τόσο μεγάλες στιγμὲς ἀνάπαυλας καὶ χαλάρωσης!

Δὲν ὑπάρχει κούραση, μόνο εὐτυχία!

--------------------------------------------

Φωτογραφία: Greece. Trikeri. 1964. Fisherman and his family. "A Greek Portfolio" p.37

© Costa Manos/Magnum http://www.magnumphotos.com/

Χλόη

Γερόντισσα...

     Ὁ φακὸς τοῦ Τάκη Τλοῦπα, ἀποτύπωσε τὶς στρογγυλὲς καλύβες τῶν Σαρακατσάνων, λίγο πρὶν ἀλλάξει ριζικὰ ὁ τρόπος ζωῆς τους, ὅταν ἀποκτῆσαν δική τους γῆ. Ὁ Τλοῦπας συγκράτησε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ αὐτὴ τοὺς ἥρεμους καὶ περισσότερο ἐναρμονισμένους μὲ τὴ φύση ρυθμοὺς ζωῆς.

     Ἦταν τὀτε, ποὺ ἡ φωτιὰ ἔκαιγε μέρα - νύχτα, χειμῶνα - καλοκαῖρι, προσφέροντας ζέστη, φωτισμὸ καὶ φρεσκομαγειρεμένο φαγητό στὸ τραπέζι τῆς οἰκογένειας.

Στιγμές...

ΣΤΙΓΜΕΣ

Αὐτὲς τὶς στιγμὲς τὶς ἀβάσταγες

ἀγάπησε, ἀκομα περισσότερο 

γιατὶ μόνο ἔτσι 

θὰ κάνῃς τὸ ἀντιμέτρημα 

μὲ τὸ παράλογο, νικηφόρο· 

καὶ ἄσε τὸ βλέμμα λεύτερο 

ν΄ ἀντικρύσῃ τὰ ὄμορφα 

ποὺ σὲ περιβάλλουν, 

καὶ κράτα τὴν ἀνάσα 

μὴν τὰ τρομάξῃς, 

ὅταν σταθοῦν στὸ πλάι σου 

καὶ σοῦ γελάσουν χαρούμενα· 

καὶ φύλακες θὰ γίνουν, 

καὶ προστάτες, 

ὅταν ἡ θλίψη θὰ σὲ καθηλώνῃ 

καὶ γύρω θὰ οὐρλιάζουν 

αὐτὰ ποὺ ἀποφεύγεις. 

Τότε θὰ πάψῃς νὰ εἶσαι 

σκαπανέας τοῦ χάους, 

καὶ θὰ προφυλάξῃς τὰ ἀπείραγα 

μὲ χέρια γυμνὰ 

καὶ καρδιὰ ξέχειλη ἀπὸ λύπη 

γιὰ τὴν κατάντια 

ποὺ οἱ ἄνθρωποι περήφανα 

ἐπιδεικνύουν ὡς παράσημο. 

Τότε θὰ καταλάβῃς! 

Ὅταν ἡ ζωὴ πάψῃ νὰ εἶναι 

στιγμὲς ποὺ σὲ προσπερνᾶνε… 

Χλόη

Μυστικά...

Κλείδωσε ἡ ματιὰ

τὰ φλογισμένα χείλη

στεγνὰ, παλεύουν

ν’ἀνασάνουν

Σκύβεις, γεύεσαι

πάλλεσαι·

μυστικὰ

μάχονται νὰ λυτρωθοῦν

σκληρὰ ἀπειλῶντας,

τὴν ἁπαλότητα

τῆς φύσεως

Χλόη, 11/3/2015