Κυριακή 7 Απριλίου 2013

Ὅταν ὁ Ἄντερσεν... ἔκλαψε στὴν Ἀθήνα...



«Από τα γαλάζια, φωτεινά νερά, Με χαιρετάς, Ελλάδα, 
Τα μάτια μου βλέπουν του Μοριά Τα ολοχιόνιστα βουνά...» 
Χ.Κ. Αντερσεν


   Ποίημα απλοϊκό αλλά ενθουσιώδες. Εξάλλου, ο Δανός συγγραφέας ήταν λάτρης της μυθολογίας και του πολιτισμού της αρχαίας Ελλάδας, καθώς είχε λάβει κλασική παιδεία. Οταν περιέπλεε τις ακτές της Πελοποννήσου, φώναζε ταραγμένος: 

«Εκεί! Εκεί κυλάει ο Ευρώτας, εκεί κείτεται η αρχαία Σπάρτη, εκεί βρίσκεται ο τάφος του Αγαμέμνονα!».

   Στην Αθήνα, την «πόλη της Μινέρβας» όπως την αποκαλούσε, έμεινε ένα μήνα και καθημερινώς επισκεπτόταν την Ακρόπολη, εκτός των επισκέψεών στα άλλα μνημεία, ενώ διόλου δεν τον εμπόδισε ο σκληρός Μάρτιος εκείνης της χρονιάς. Μάλιστα, στα ημερολόγιά του περιγράφει με σαφήνεια την εορτή της 25ης Μαρτίου. Ετσι μαθαίνουμε ότι ολόκληρη η Αθήνα ήταν φωταγωγημένη και οι προσόψεις των σπιτιών διακοσμημένες με σύμβολα, ο κόσμος περπατούσε ασταμάτητα ενθουσιασμένος, γελαστός σαν μεθυσμένος, τόσο ώστε παρατηρώντας τους ο Χ. Κ. Αντερσεν έκλαψε. Σαν παιδί δάκρυσε και το Πάσχα. 
«Ετούτη η γιορτή πηγάζει από τη μνήμη και την καρδιά των Ελλήνων» έγραψε. Πληροφορίες αντλούμε ακόμη από το «Οδοιπορικό στην Ελλάδα» (Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1999) και από «Το παραμύθι της ζωής μου» και το «Βιβλίο της ζωής μου» επίσης.

Σάββατο 6 Απριλίου 2013

Ἀριστουργήματα τοῦ Κωνσταντίνου Παρθένη «κρύβονται» σὲ δύο ἐκκλησίες στὴν Ἀττική


Έργα ενός από τους σπουδαιότερους Έλληνες ζωγράφους, του Κωνσταντίνου Παρθένη, «κρύβουν» στο εσωτερικό τους δύο μητροπολιτικοί ναοί της Αττικής, του Αγίου Αλεξάνδρου στο Παλαιό Φάληρο και του Αγίου Γεωργίου στον Πόρο.
Η νεωτερική απόδοση των μορφών στα έργα που φιλοτέχνησε ο Κωνσταντίνος Παρθένης το 1919 για το ναό του Αγίου Αλεξάνδρου στο Παλαιό Φάληρο ξεσήκωσε την εποχή εκείνη θύελλα αντιδράσεων από κοινό και εκκλησιαστικούς κύκλους. Η διαγραφή του σώματος της αγίας Βαρβάρας κάτω από τα ενδύματα, η απόδοση των αλόγων στους στρατιωτικούς άγιους με τρόπο ώστε να κυριαρχούν στις συνθέσεις και η κυματιστή απόδοση των αγγέλων αποτέλεσαν για τον καλλιτέχνη μια προσπάθεια εκμοντερνισμού της θρησκευτικής ζωγραφικής, αλλά και το «κόκκινο πανί» για τους συντηρητικούς κύκλους.
Αποτέλεσμα ορισμένα από τα έργα του Κωνσταντίνου Παρθένη να μην αντέξουν ούτε ένα μήνα εντός του ναού και να φυγαδευτούν άρον άρον.

«Πόλεμος» Ἰνδιάνων - Γάλλων γιὰ 70 ἱερές μάσκες...


Μια από τις 70 ιερές μάσκες που θα δημοπρατηθούν στο Παρίσι και έχουν προκαλέσει 
αντιδράσεις από τους Ινδιάνους Χόπι.

Εχουν δικαίωμα οι εκσυγχρονισμένες κοινωνίες, οι προσαρμοσμένες στην παγκοσμιοποιημένη λογική να εκμεταλλεύονται με πρόφαση την καλλιτεχνική αξία κειμήλια από κοινότητες αυτόχθονων πολιτισμών; Ανήκουν τα θρησκευτικά κειμήλια στις φυλές τους ή η θέση τους αρμόζει σε μουσεία και κατ’ επέκταση σε ιδιωτικές συλλογές τέχνης;

Τρίτη 2 Απριλίου 2013

Σόνια Σόμπερατς: ἡ 77χρονη τυφλὴ φωτογράφος...


Έργο της Σόνια Σόμπερατς με την τεχνική του light painting  

Νέα Υόρκη
Είναι 77 χρονών. Οι εικόνες της άλλοτε είναι γεμάτες ζωή, άλλοτε στοιχειωτικές. Παίζει με το φως και την υφή. Καμιά φορά, όταν η φωτογράφος Σόνια Σόμπερατς βγάζει φωτογραφίες, ξεχνά ότι είναι τυφλή.

Η Σόμπερατς ζούσε στο Κουίνς, όπου μεγάλωνε μόνη της τον γιο και την κόρη της. Το πρώτο πλήγμα το δέχθηκε όταν η κόρη της διαγνώστηκε με καρκίνο στις ωοθήκες. Δύο χρόνια μετά και άλλα άσχημα νέα την περίμεναν: ο γιος της είχε λέμφωμα Χότζκινς.

Πέμπτη 28 Μαρτίου 2013

Γκρέμισαν στὰ κρυφὰ μέρος τοῦ Τείχους τοῦ Βερολίνου...



Τὸ τεῖχος τοῦ χωρισμοῦ... Κάποιοι ἐκφράστηκαν καλλιτεχνικὰ, δῶσαν μορφὴ στοὺς φόβους καὶ στὶς σκέψεις τους... ζωγράφισαν τὴ χαρά τους καὶ χρωμάτισαν τὰ ὂνειρά τους...
Συναισθήματα, ἒργα καὶ σκέψεις... ὃπως πάντα, στὸ βωμὸ τοῦ χρήματος!

Διαβάζουμε στὸ Ἒθνος...

Στις πέντε το πρωί της Τετάρτης και παρουσία 250 αστυνομικών, υπό το φόβο επεισοδίων, γερμανική εταιρεία αφαίρεσε τμήμα του Τείχους του Βερολίνου προκειμένου να κατασκευαστεί κτίριο με πολυτελή διαμερίσματα και γραφεία.

Τρίτη 26 Μαρτίου 2013

«Σφυράκι» γιὰ ἒργο τοῦ Θεοτοκόπουλου...

Ενας πίνακας του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, «Ο Αγιος Δομήνικος στην προσευχή», θα δημοπρατηθεί από τον οίκο Σόθμπις εντός του έτους αντί 3-5 εκατ. στερλινών αρχική εκτίμηση, μαζί με άλλα 140 έργα ζωγραφικής και γλυπτικής από την περίφημη συλλογή του μεγάλου φιλάνθρωπου και συλλέκτη Γκούσταβ Ράου.

  
«Ο Αγιος Δομήνικος στην προσευχή», του Θεοτοκόπουλου θα δημοπρατηθεί από τον οίκο Σόθμπις εντός του έτους

Η συλλογή, η οποία καλύπτει ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών, από ιμπρεσιονιστική και μοντέρνα τέχνη μέχρι έργα old masters, με συνολική αξία πάνω από 16 εκατ. στερλίνες, παραχωρήθηκε προς πώληση από τη UNICEF Γερμανίας προκειμένου να χρηματοδοτήσει προγράμματα βοήθειας παιδιών και κυρίως το νοσοκομείο Ciriri στο ανατολικό Κονγκό.

Ανάμεσα στα highlights της συλλογής είναι επίσης μια ελαιογραφία του Μονέ, η «Ξύλινη γέφυρα» (4-6 εκατ. στερλίνες), και έξι φρέσκο του Τζοβάνι Τιέπολο (3-5 εκατ. στερλίνες). Απόγονος οικογένειας Γερμανών αυτοκινητοβιομηχάνων, ο Γκούσταβ Ράου (1922-2002) σπούδασε στα 40 του γιατρός με σκοπό να εργαστεί στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Μετά τον θάνατο του πατέρα του, πούλησε την οικογενειακή επιχείρηση, διαθέτοντας τα έσοδα στην εξάλειψη της φτώχειας στον Τρίτο Κόσμο. Μετακόμισε στο Κονγκό, έχτισε το νοσοκομείο Ciriri, ενώ κληροδότησε με τον θάνατό του την εκπληκτική συλλογή του στη UNICEF Γερμανίας...

ethnos.gr

Τρίτη 19 Μαρτίου 2013

Πόθοι καὶ πάθη στὴν παλιὰ Ἀθήνα...

 
Ενα βιβλίο που με ξεκαρδιστικό τρόπο παρουσιάζει τα ήθη της σκαμπρόζικης Αθήνας από του Οθωνα τα χρόνια έως και τα μισά του περασμένου αιώνα

Προσοχή, κορίτσια! «Πώς οι έκφυλοι γλεντζέδες διαφθείρουν τις αθώες μικρές. Τις ποτίζουν με κανθαρίνη κι έτσι ερεθίζονται οι άμοιρες».
Τίτλος εφημερίδας του 1934 ο παραπάνω, για πικάντικη «κοινωνική έρευνα», της οποίας ο συγγραφέας δεν ήξερε ότι ύστερα από τουλάχιστον εβδομήντα χρόνια θα μιλούσαμε για το πιο εξελιγμένο χάπι του βιασμού. Ηταν όμως άλλη πόλη τότε η Αθήνα, τουλάχιστον όπως περιγράφεται στο βιβλίο του Θωμά Σιταρά «Πόθοι και πάθη στην Παλιά Αθήνα, 1834-1938» (εκδόσεις Ωκεανίδα).
Ο Σιταράς χωρίζει τη δουλειά του σε τρία μέρη, τα «Αγουρα χρόνια», «Ωριμα χρόνια» και «Αμαρτωλά χρόνια», και σε δεκάδες υποκεφάλαια. Τη φωτογραφίζει, δε, εξαιρετικά με σκίτσα, γελοιογραφίες και γυμνά εποχής. Το αποτέλεσμα είναι πως το βιβλίο προσφέρεται και ως οδηγός σε άλλες εποχές, αλλά και βγάζει συχνά τρελό γέλιο.

Τρίτη 19 Φεβρουαρίου 2013

'Αεικίνητα παιχνίδια...

Στη Θεσσαλία την αποκαλούν βουρβούρα, ταρτάρα και μυγάκι, στην Μακεδονία φούρλα, στην Πελοπόννησο τρελιάγκα, στην  Αιτωλοακαρνανία κορκότζηλο. Ο λόγος για τη σβούρα. Στα σχήματα και τις μορφές του χαμένου αυτού παιχνιδιού πειραματίζεται ο Κώστας Μουγγολιάς, ένας από τους τελευταίους έλληνες σβουροποιούς.


 Της Κατερίνας Κοντίνη

Στο εργαστήριό του στη Νέα Φιλαδέλφεια, το οποίο δημιουργήθηκε το 1999, βρίσκει κανείς εκατοντάδες σβούρες. «Ο κόσμος τις αγοράζει κυρίως για συλλογή, για διακόσμηση στο σπίτι, για βαφτίσεις ή για δώρο. Η σβούρα έχει χρησιμοποιηθεί πολύ και ως επιχειρηματικό δώρο, τόσο στο εξωτερικό, όσο και στην Ελλάδα, καθώς συμβολίζει την τέλεια κίνηση, την ακρίβεια», αναφέρει ο Κ. Μουγγολιάς.
Η χρυσή εποχή της σβούρας στην Ελλάδα ήταν οι δεκαετίες του ’50 και του ’60, ενώ από τη δεκαετία του ’70 και μετά, αρχίζει να εξαφανίζεται σταδιακά ως παιχνίδι ατομικό ή ομαδικό.

Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2013

Ἡ ζωγράφος τοῦ πολέμου...

Στα σαράντα ένα της χρόνια, οπλισμένη με τα μπλοκ σχεδίου και τα μολύβια της, έφυγε από τη γαλήνια Αλεξάνδρεια η Θάλεια Φλωρά-Καραβία, προκειμένου να καλύψει ως πολεμική ανταποκρίτρια την απελευθέρωση της Μακεδονίας, της Ηπείρου στη συνέχεια, αλλά και την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία. Τρελά πράγματα, θα πείτε...

  Η ίδια την ώρα που δουλεύει στο μέτωπο. Η περιέργεια του τσολιά πίσω της είναι δεδομένη. Και όμως, αυτή η γυναίκα, η γεννημένη στη Σιάτιστα το 1871, σπουδαγμένη στην Κωνσταντινούπολη, στο Μόναχο και στο Παρίσι και παντρεμένη στην Αίγυπτο με τον εκδότη Νικόλαο Καραβία, απέδειξε με τη δουλειά της πως όχι απλώς είχε τσαγανό, αλλά πως ήταν ικανή να ξεπερνά το ίδιο της το φύλο.
«Κάτι το συνταρακτικό μού έδωκε το σκούντημα να πάγω να ιδώ τον απελευθερωτικό αυτόν αγώνα από κοντά», έγραφε πριν ξεκινήσει την περιπέτειά της, «με τα μολύβια μου και τους χρωστήρες, με την υποχρέωση να γράφω στην αλεξανδρινή "Εφημερίδα", επέρασα από τας Αθήνας να εφοδιαστώ με τη σχετική υπουργική άδεια για τη Θεσσαλονίκη, που είχε γίνει πια ελληνική».

Κυριακή 3 Φεβρουαρίου 2013

«....ΧΙΚΗΣΕΞΟΥΣΙΑΣΤΟ....» (Στήλη, θραῦσμα, Ἐθνικὸς κῆπος)




...«ένα ουράνιο σώμα εύρους 6 χιλιομέτρων (με πιθανή ολική καταστροφή της Γης) αναμένεται να συγκρούεται με τη Γη κάθε εκατό εκατομμύρια χρόνια».
Μόνικα Γκρέιντι, «The Guardian»

Πέρασε καιρός απ' όταν άρχισα να γυρεύω ξανά ένα κομμάτι δικό σου, μια κουβέντα μισή, πάνω σε κάθε πλανήτη, σε μια δύσκολη μετακίνηση κάτω απ' το βάρος της σκόνης αμέτρητων νεφελωμάτων και συντακτικών που διαμορφώνουν ακατάπαυστα τη δομή τους, ανάλογα κάθε φορά με τα ιδιαίτερα καπρίτσια της βαρύτητας και τον ίδιο πανάρχαιο μέσα μας απροσδιόριστο καταλύτη, αν κι ήμουν σίγουρος ότι είχα ξανακάνει αυτή τη διαδρομή, στη διαλυτική σου πορεία, αρχίζω να θυμάμαι, ίσως όμως όσο περισσότερο σε πλησιάζω, ξεχνάω, αρχίζω πάλι να ρέω στον πάτο της ανθρώπινης κλεψύδρας μου, διεργασία ολικής μεταβολής, το επόμενο στάδιο της εξέλιξης στη διαρκή μας μεταμόρφωση, στη σπείρα που μας ενώνει και που μας στρώνει το δρόμο για το απροσμέτρητο, είχες προλάβει σχεδόν να συμβείς, αστέρι που εκρήγνυται για να στείλει παντού τα κομμάτια του συλλαβίζοντας ολόκληρη την ιστορία της ζωής απ' το πρώτο βακτήριο, πριν και μετά, χρόνος συνοδοιπόρος, χρόνος τρικλοποδιά, φτιαγμένοι από χρόνο, από μνήμες στιγμών που πρέπει να ξεχαστούν για να έρθουν ξανά, αρμοδίως θα προβλέψουν το πότε οι ειδικοί, περνάω κάτω απ' τα δέντρα σαν φύλλο που δεν θέλει να πέσει, μόνο ο αέρας αναγνωρίζει το σχήμα μας τώρα, νιώθω πως έχω ένα μικρό πλεονέκτημα χρόνου, μια παράταση μνήμης από την τελευταία φορά που ξεκόλλησαν οι αρχαιολόγοι από πάνω μας τις επιστρώσεις της λάβας αποκαλύπτοντας την τελευταία μας χειρονομία κι εμείς κοιταχτήκαμε στις προθήκες των μουσείων αργότερα μ' ένα βλέμμα πάλι θνητό ώς την αυγή ενός επόμενου κόσμου, κάτω από τόσες χιλιάδες διαφημιστικές πινακίδες που μας έδειχναν και μας προσέφεραν ξανά στους εαυτούς μας, με ή δίχως εκπτώσεις, ήμασταν ήδη οι άνθρωποι, εδώ και καιρό, προστατευόμενα είδη υπό εξαφάνιση ενταγμένα στο ειδικό εποχικό πρόγραμμα αποταμίευσης των φετίχ, κοιτάζαμε ο ένας τον άλλο σαν να μην έχει αύριο, γιατί ίσως δεν είχε, όλα ίσως συνέβησαν χθες και είμαστε ήδη ανάμνηση στο μυαλό ενός κατοίκου ενός άλλου πλανήτη που λέει την ιστορία μας στους δικούς του αλλά δεν τον πιστεύει κανείς, η οθόνη δεν είναι απέναντι πια, είναι μέσα, εδώ, εγώ κι εσύ είμαστε τώρα η οθόνη του ονείρου στο δικό μας πλανήτη σκιών, κι αναρωτιέμαι ακόμη αν θα προλάβουμε να συγκρουστούμε σ' αυτή τη ζωή, στην οικεία μας ελλειπτική τροχιά, τόσο κοντά, τόσο μακριά, κλείνοντας ένα κύκλο σχεδόν προστατευτικό γύρω απ' τη μοναξιά μιας φράσης που έμεινε στη μέση.

enet.gr
εἰκόνα ἀπὸ ἐδῶ!